ЯХШИ ДАМ – МЕҲНАТГА ҲАМДАМ

Ўзбекистон касаба уюшмалари ташкил топганлигининг 120 йиллиги муносабати билан Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерациясининг Сирдарё вилояти Кенгаши ташаббуси билан Гулистон давлат Университетнинг 47 нафар фаол профессор-ўқитувчи ва ходимларини рағбатлантириш мақсадида Тошкент шаҳрига 2 кунлик саёҳат уюштирилди.
Саёҳатнинг биринчи кунида ходимлар Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерациясининг музейига ташриф буюришди.

Музейда профессор-ўқитувчи ва ходимлар касаба уюшмалари ХIХ асрнинг иккинчи ярмида Англия ва Америкада вужудга келганлиги, ХХ асрнинг бошларида Туркистон ўлкасида дастлабки касабачилик ҳаракати бошланиб, Туркистонда касаба уюшмалари пайдо бўлишидан олдин ишчи-хизматчилар турли тўгарак, йиғин ва уюшмаларга бирлаша бошлаганлиги, шунингдек 1905 йилда Тошкентда ишчиларнинг 15 та ана шундай тўгараги фаолият юритганлиги, Ўзбекистон касаба уюшмалари қарийб 120 йиллик тарихга эга бўлиб, ўлкадаги илк касаба уюшмалари 1905 йилда темир йўл ишчилари ва алоқа ходимлари томонидан ташкил этилганлиги ҳақидаги маълумотлар катта қизиқиш билан тингланди.
Саёҳатчилар музейда сақланётган 1905 йилнинг кузида темир йўл уюшмасининг Туркистон бўлими, 1906 йилнинг бошида у Ўрта Осиё ва Оренбург-Тошкент темир йўлларининг 8 минг нафар ишчи-ходимларини ўзида бирлаштирганлиги, 1906 йилнинг 1 июлида Тошкентда бўлиб ўтган Бутунроссия темир йўл уюшмаси Туркистон бўлимининг биринчи қурултойида Ўрта Осиё ва Оренбург-Тошкент темир йўллари ишчи-ходимларининг қабул қилинган Низоми ҳужжатлари нусхалари билан танишдилар.
Яна бир муҳим жиҳат юртимиз касаба уюшмалари ҳаёти ва жадид¬лар ҳаракатининг асосчиларидан бири бўлган маърифатпарвар педагог, журналист олим, давлат ва жамоат арбоби Абдулла Авлоний ушбу жараёнларнинг иштирокчисигина эмас, балки фаол етакчиларидан бири бўлган. Абдулла Авлоний касаба уюшмалари ҳаракатига нафақат хайрихоҳлик билан қараган, балки ўзи ҳам унинг фаолиятида жонбозлик кўрсатган. Машҳур ёзувчи, жадидлар ҳаракатининг намояндаларидан бири Абдулла Қодирий Тошкентнинг Эски шаҳар қисмида косиб, ҳунарманд ва ишсизларни жалб этган ҳолда ширкат тузиб, касаба уюшмаларига бирлаштиргани ва ўзи етакчи саркотиб бўлганлиги ҳақида маълумотлар саёҳатчиларда катта қизиқиш уйғотди.
Саёҳатчилар «Сирдарё вилояти ҳарбий губернаторининг 1907-йил 5-июнда Сирдарё вилояти бўйича Туркистон генерал-губернатори канцеляриясига берган маълумотига кўра ўша даврларда 6 та касаба ташкилотлари мавжуд бўлиб, булар Сирдарё идора хизматчилари ва бухгалтерлар уюшмаси, Туркистон фармацевтика жамияти, Тошкент официант, ошпаз ва уй хизматчилари уюшмаси, Тикувчи, этикдўз, шапкадўз ва шляпадўзлар уюшмаси, Матбаа ходимлари уюшмаси ва Механик ишлаб чиқариш ходимлари уюшмаларидан иборат бўлганганлиги, бу уюшма ва жамиятларнинг 1906 йил 6 мартдаги Қонунга асосан ишлаб чиқилган уставлари ўлканинг бош раҳбарига тақдим этилганлиги, «Туркестан», «Туркестанские ведомости» ва «Русский Туркестан» газеталарининг 1905-1907 йиллардаги сонларида чоп этилган маълумотлар ҳам ўша кезлар юқорида тилга олинган касаба уюшмалари тузилганини тасдиқловчи ҳужжатлар билан танишди.
Саёҳатниг иккинчи кунида ходимлар Тошкент шаҳрининг диққатга сазовор жойларидан “Зангиота” зиёратгоҳига, “Ғалаба боғи ёдгорлик мажмуаси”, Тошкент телеминораси, “Magik Раrк”, “Ҳумо арена” мажмуаларига ташриф буюришди.
Касаба уюшма тизимидаги “Саёҳат” меҳмонхонаси томонидан ходимлар учун замонавий туриститик автобус, гид-экскурсовод ажратилди, саёҳатчилар саёҳат давомида сифатли нонушта, тушлик ва кечки овқат билан таъминландилар.
Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерациясининг Сирдарё вилоят Кенгаши ташаббуси билан ташкиллаштирган саёҳат барчада унутилмас таассурот қолдирди.

Гул ДУ бошланғич касаба
уюшма қўмитаси раиси А.Юсуфалиев